شمس الدين حافظ

603

ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )

519 - « درس مقامات » بلبل ز شاخِ سرو ، به گلبانگِ پهلوى * مىخواند دوش ، درسِ مقاماتِ معنوى يعنى بيا كه آتشِ موسى نمود گُل * تا از درخت : نكتهء توحيد بشنوى مرغانِ باغ قافيه‌سنجند و بذله‌گوى * تا خواجه مِى خورد به غزلهاى پهلوى خوش وقتِ بورياى گدايى و خوابِ أمن * كاين عيش نيست روزىِ اورنگ خسروى جمشيد جز حكايت جام از جهان نبرد * زنهار دل مبند در اسبابِ دنيوى اين قصهء عجب شنو از بختِ واژگون * ما را بكُشت يار به انفاس عيسوى چشمت به عشوه ، خانهء مردم خراب كرد * مخموريت مباد كه خوش مست مىروى دهقان سالخورده چه خوش گفت با پسر * كاى نور چشم من بجز از كِشته نَدرَوى ساقى مگر وظيفهء حافظ زياده داد * كاشفته گشت طُرّهء دستارِ مولوى * توضيحات : معنى بيت ( 1 ) ( ديشب بلبل از شاخه سرو به زبان پهلوى درس و نغمات بلند عشق را مىخواند ) معنى بيت ( 2 ) ( به اين معنى كه مىگفت بشتاب تا بنگرى چه كسى گل آتش را كه بر حضرت موسى در وادى ايمن آشكار شد ، نمايان ساخت تا تو نيز مانند حضرت موسى از درخت لطيفهء يگانگى خدا نكته‌ها بشنوى ) معنى بيت ( 3 ) ( پرندگان باغ نغمه‌هاى موزون مىخوانند و سرود شادىبخش مىسرايند تا وزير همراه آنان شراب نوشد ) معنى بيت ( 4 ) ( خوشا آن زمانى كه حصير گدايى فرش انسان شود ولى جاى امن باشد ، اين چنين عيش و صفايى در تخت پادشاهى هم ميسر نمىباشد ) معنى بيت ( 6 ) ( اين داستان عجيب را بشنو كه از بخت بد ما ، دوستى كه با دم عيسى خود ، مرده را زنده مىكرد ، ما را كشت ) معنى بيت ( 7 ) ( چشم تو با يك عشوه ، خانهء عاشقان را خراب كرد ولى تو خوش‌دل از بادهء زيبايى هستى ، اميد است هيچ‌گاه به رنج خمارى مبتلا نشوى ) . * ترجمه : * نتيجه تفأل : 1 - خواجه در بيت آخر فرمايد : ( همانا ساقى به حافظ بيش‌ازاندازهء مقرر شراب داد چنان كه گيسوى پيشانى درهم او و عمامه مولوىاش پريشان گشت ) خود تفسير كنيد . 2 - دنيا ارزش اين همه خودخورى و غصه خوردن را ندارد ، جمشيد با آن همه جلال و شكوه مرد و از او تنها نامى باقى ماند پس به شما توصيه مىكنم ، اين اندازه به امور دنيا و ماديات فكر نكنيد بلكه در امور معنوى كوشا باشيد و در هر كار و هر حال ياد خدا باشيد و دل و قلب خود را با سوره‌هاى قرآن و كلام وحى روشن سازيد . 3 - اخيرا دغدغهء خاطر پيدا كرده‌ايد ، همين هفته به يكى از مشاهد متبركه برويد و نيت خود را با آقا در ميان بگذاريد ، پس از سه هفته نتيجهء خوبى خواهيد ديد ، از كمك و مساعدت به ديگران غافل نباشيد و نذر خود را ادا كنيد . با توجه به بيت‌هاى اين غزل ، خصوصيات شما چنين است : از تنهايى احساس شديدى داريد و در زندگى بسيار حساس مىباشيد و به كوچك‌ترين كارى از اطرافيان مىرنجيد به باطن ديگران زود پى مىبريد ، به همين جهت كمتر مىتوان شما را فريب داد ، اگرچه ظاهرا ديگران اين‌گونه تصور نمىكنند چون از مهارت شما آگاه نمىباشند ، خيلى زود عصبانى مىشويد و هنگام آرامش از كردهء خود پشيمان مىشويد ، خيلى زود عاشق مىشويد و در گرفتارى ديگران مىتوان روى شما حساب كرد . 4 - قلب پرمهرومحبت شما جايى براى كينه و دشمنى ندارد پس او را ببخشيد و بيش از اين آزارش ندهيد . 5 - گرفتارى موجود در مورد يكى از عزيزان به زودى بر طرف مىشود و تولد پسرى را در خانوادهء شما نويد مىدهم . 6 - مسافرتى مهم و سودآور در پيش داريد . 7 - پدر يا همسرتان در انتظار ارتقاى مقام يا كسب ثروتى است كه تا سه ماه ديگر چنين انتظارى روى خواهد داد .